ทฤษฎีการจัดสภาพแวดล้อมการเรียนรู้

ทฤษฎีการจัดสภาพแวดล้อมการเรียนรู้

ห้องเรียนแห่งอนาคต

                                                                 ถึงครามองหาห้องเรียนแห่งอนาคต#1

                              ถึงครามองหาห้องเรียนแห่งอนาคต#2

                           

แบบฝึกหัด

1. ให้นิสิตบอกความสำคัญของสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ต่อการเรียนระดับ
ปริญญาตรีสาขาศึกษาศาสตร์ 
ภาพจากwww.banwangthong.ac.th

 

     สภาพแวดล้อมการเรียนรู้ที่ดีไม่ว่าจะเป็นการจัดโต๊ะเรียน  สื่ออุปกรณ์ในการเรียน  แหล่งการเรียนรู้ที่หลากหลาย  จะสนับสนุนและอำนวยความสะดวกในการเรียนการสอนส่งผลให้ผู้เรียนมีความสนใจอยากจะเรียนในสาขาวิชาชีพครูต่างๆ  และจะทำให้เกิดประสิทธิภาพในการเรียนรู้เพิ่มขึ้น  นอกจากนั้นยังช่วยพัฒนาบุคลิกภาพของผู้เรียนมีการแสดงออกทางกาย วาจาและใจตามแบบอย่างครูที่ดีที่สังคมยอมรับกล่าวคือมีคุณธรรม และจริยธรรมที่เป็นเครื่องหมายของคนดี   มีจิตวิญญาณของความเป็นครู  เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ มีการประพฤติ ปฏิบัติสามารถดำรงชีวิตอยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุข
……………………………………………………………………………………………………………............

2. “การจัดสถานที่ โต๊ะ เก้าอี้ อุปกรณ์ต่าง ๆ ให้ง่ายต่อการเคลื่อนไหวโยกย้าย ทำให้ผู้สอนไปถึงตัวผู้เรียนได้สะดวก ตำแหน่งของผู้สอนไม่จำเป็นต้องอยู่หน้าชั้นเสมอไป ผู้สอนอาจนั่งอยู่ท่ามกลางผู้เรียนเพื่อให้คำปรึกษา” จัดอยู่ในองค์ประกอบใดของสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ เพราะเหตุใด
              การจัดสถานที่ โต๊ะ เก้าอี้ อุปกรณ์ต่าง ๆ ให้ง่ายต่อการเคลื่อนไหวโยกย้าย ทำให้ผู้สอนไปถึงตัวผู้เรียนได้สะดวก ตำแหน่งของผู้สอนไม่จำเป็นต้องอยู่หน้าชั้นเสมอไป ผู้สอนอาจนั่งอยู่ท่ามกลางผู้เรียนเพื่อให้คำปรึกษาจัดอยู่ในองค์ประกอบที่ 1 องค์ประกอบของสภาพแวดล้อมทางการเรียนด้านกายภาพ เพราะ สภาพแวดล้อมทางการเรียนด้านกายภาพ เป็นที่ส่งผลกระทบต่อการเรียน แบ่งเป็นสภาพแวดล้อมในห้องเรียน และสภาพแวดล้อมนอกห้องเรียน ซึ่งการจัดสถานที่ โต๊ะ เก้าอี้ อุปกรณ์ต่าง ๆ เป็นสภาพแวดล้อมทางการเรียนในห้องเรียน  ประกอบด้วย ห้องเรียนและอุปกรณ์ การจัดห้องเรียน สีเสียง แสงสว่าง สื่อการสอน และอุณหภูมิและการระบายอากาศห้องเรียนและอุปกรณ์
……………………………………………………………………………………………………………..........
3. ให้นิสิตยกตัวอย่างการจัดสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ รายวิชา 400202 เทคโนโลยีการศึกษา ตามองค์ประกอบของการจัดสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ 

           ห้องเรียนรายวิชา 400202 เทคโนโลยีการศึกษา  ควรจัดโต๊ะเป็นกลุ่มเพื่อสร้างสภาพแวดล้อมการเรียนด้านสังคมสร้างความเป็นมิตร  โดยครูจะต้องกำหนดกฎระเบียบโดยกฎระเบียบนั้นจะต้องร่วมกันตกลงกับนักเรียนซึ่งการกำหนดกฎระเบียบภายในห้องเรียนนี้จะช่วยให้ผู้เรียนมีความร่วมมือ  และขยันที่จะเรียนรู้  นอกจากนี้ยังเป็นการสร้างประชาธิปไตยภายในห้องเรียนด้วย  นอกจากการจัดโต๊ะเป็นกลุ่มแล้วห้องเรียนควรที่จะมีความเป็นระเบียบสะอาดน่าเรียน  อีกทั้งต้องมีสื่ออุปกรณ์ในการเรียนการสอนไม่ว่าจะเป็นคอมพิวเตอร์ที่ต้องเพียงพอต่อจำนวนนักเรียนโดยจะต้องออกแบบโต๊ะให้สามารถพับคอมพิวเตอร์เก็บลงโต๊ะเรียนเพื่อความสะดวกในชั่วโมงที่ไม่จำเป็นต้องใช้คอมพิวเตอร์  โปรเจกเตอร์ฉายวีดีทัศน์ต่างๆ  นอกจากนี้แล้วบุคลิกภาพของครูในการเรียนการสอนวิชาเทคโนโลยีการศึกษาควรที่จะต้องมีความน่าเชื่อถือ  เป็นกันเอง  ยอมรับฟังความคิดเห็นของนักเรียน  และจะต้องมีจิตวิญญาณของความเป็นครูที่ดีมีประสิทธิภาพ  ซึ่งการจัดสภาพห้องเรียนเช่นนี้จะช่วยให้เกิดบรรยากาศที่ดีในการเรียนการสอน  นักเรียนมีความกระตือรือร้นในการเรียน   ครูมีความรู้สึกสนุกและอยากสอนนักเรียน   และทั้งหมดนี้จะส่งผลให้ประสิทธิภาพในการเรียนของนักเรียนประสบผลสำเร็จบรรลุเป้าหมายของการเรียนการสอน
ภาพจากwww.dailynews.co.th

ภาพจากwww.spu.ac.th
………………………………………………………………………………………………….....................
4. ถ้านิสิตได้รับมอบหมายให้ออกแบบสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ห้องปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร์ นิสิตจะจัดสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ ตามองค์ประกอบ 4 ด้านอย่างไร จงอธิบาย 
         จัดสภาพห้องเรียนให้สะอาดน่าเรียน  มีการจัดโต๊ะเรียนเป็นกลุ่มครูสามารถเข้าถึงนักนักเรียนได้ทุกโต๊ะเพื่อสะดวกในการทดลอง  การเรียนเป็นกลุ่มและยังช่วยสร้างความสัมพันธ์อันดีระหว่างนักเรียนรวมถึงครูผู้สอนด้วย  นอกจากนี้ต้องมีอุปกรณ์การทดลอง  สื่อการเรียนการสอนต่างๆครบท้วน  เพื่อให้เด็กนักเรียนทุกคนได้ลงมือทำการทดลองต่างๆด้วยตนเอง  ซึ่งจะทำให้นักเรียนจดจำจนเกิดเรียนรู้สามารถปรับใช้ในชีวิตประจำวันได้เป็นอย่างดี นอกจากนี้แล้วครูผู้สอนควรมีบุคลิกที่น่าเชื่อถือ   เป็นกันเอง  ยอมรับฟังความคิดเห็นของนักเรียน  และจะต้องมีจิตวิญญาณของความเป็นครูที่ดีมีประสิทธิภาพ  ซึ่งการจัดสภาพห้องเรียนเช่นนี้จะช่วยให้เกิดบรรยากาศที่ดีในการเรียนการสอน  นักเรียนมีความกระตือรือร้นในการเรียน   ครูมีความรู้สึกสนุกและอยากสอนนักเรียน   และทั้งหมดนี้จะส่งผลให้ประสิทธิภาพในการเรียนของนักเรียนประสบผลสำเร็จบรรลุเป้าหมายของการเรียนการสอน
……………………………………………………………………………………………...........................
5. แนวคิดเชิงทฤษฎีในการจัดสภาพแวดล้อมการเรียนรู้มีอะไรบ้าง จงอธิบาย

 แนวคิดเชิงทฤษฎีในการจัดสภาพแวดล้อมการเรียนรู้มี ๕  ประการ  ได้แก่
      ประการที่  ๑ ได้แก่แนวคิดเชิงปรัชญาการศึกษา

        ปรัชญาการศึกษาจะเป็นสิ่งบ่งชี้นโยบายในการจัดการศึกษา การจัดสภาพแวดล้อมการเรียนรู้จะต้องดำเนินไปให้สอดคล้องกับนโยบายนั้นๆ
          ประการที่  ๒ เป็นแนวคิดเชิงทฤษฎีทางด้านจิตวิทยา  

        อันได้แก่ จิตวิทยาการเรียนรู้ จิตวิทยาพัฒนาการ จิตวิทยาสังคมตลอดจนจิตวิทยาในการทำงาน หลักการต่าง ๆ ทางด้านจิตวิทยานี้จะช่วยให้เข้าใจพัฒนาการของผู้เรียนในแต่ละวัย การเรียนรู้การรับรู้เกิดขึ้นได้อย่างไร สภาพแวดล้อมที่จะช่วยเอื้อให้เกิดการรับรู้และเรียนรู้ได้ดีควรเป็นอย่างไร
           ประการที่ ๓  เป็นแนวคิดเชิงทฤษฎีการสื่อสาร

        เนื่องจากการเรียนการสอนนั้นเป็นกระบวนการติดต่อสื่อสารหรือเป็นการสื่อความหมายระหว่างผู้เรียนกับผู้สอนหลักการต่าง ๆ ของการสื่อสารจะช่วยในการตัดสินใจเลือกสื่อหรือจัดสภาพแวดล้อมให้เหมาะสม เช่นหลักการที่ว่าการสื่อความหมายจะได้ผลดี ต่อเมื่อ ผู้รับเกิดความเข้าใจตรงกันกับผู้ส่ง ดังนั้นผู้สอนควรทำอย่างไร จะใช้สื่อชนิดใด หรือจัดสถานการณ์อย่างไรจึงจะช่วยให้เกิดความเข้าใจและเกิดการเรียนรู้ในที่สุด
            ประการที่  ๔   เป็นแนวคิดเชิงเทคโนโลยีการศึกษา

          เป็นแนวคิดเกี่ยวกับระบบการเรียนการสอนที่ไม่เพียงแต่อาศัยสื่อประเภทวัสดุ อุปกรณ์เท่านั้น แต่ยังอาศัยเทคนิค วิธีการตลอดจนแนวคิดต่างๆ เพื่อมาปรุงแต่งสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ให้เป็นที่น่าสนใจ หรือเร้าความสนใจของผู้เรียน
             ประการที่  ๕   แนวคิดเชิงเออร์โกโนมิกส์ (ergonomics)

ซึ่งเป็นการศึกษาเกี่ยวกับความสัมพันธ์ของมนุษย์กับสภาพแวดล้อมในการทำงาน G.F. McVey แห่งมหาวิทยาลัยบอสตัน ได้ศึกษาค้นคว้าเกี่ยวกับ เออร์โกโนมิกส์และการจัดสภาพแวดล้อมการเรียนรู้

มาเป็นเวลานานเพื่อค้นหาคำตอบว่า สภาพแวดล้อมการเรียนรู้ทางกายภาพลักษณะใดจงจะเหมาะกับผู้เรียนในแต่ละระดับ เช่น ความกว้างความสูง ของโต๊ะ เก้าอี้ ขนาดของห้องเรียน ขนาดของห้องฉายการติดตั้ง

จอ ระบบเสียงในห้องเรียน ห้องฉาย สภาพแวดล้อมทางกายภาพต่าง ๆ เหล่านี้ควรมีลักษณะอย่างไรจึงจะเอื้ออำนวยความสะดวกสบาย ความปลอดภัยและการเรียนรู้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุดแก่ผู้เรียน
……………………………………………………………………...................................................
ภาพจากwww.aycthailand.com